Brainstorm

From Information Grid

Contents 1 วัตถุประสงค์ของโครงการ 2 เป้าหมาย/ผลงานหลักที่คาดว่าจะได้รับ 3 ผลกระทบของโครงการ 4 หลักการและเหตุผลที่เสนอโครงการ 4.1 ที่มา/ความสำคัญของปัญหา 4.2 แนวทางการแก้ปัญหา 5 ปัญหา จากที่สำรวจไว้เบื้องต้น 6 ข้อมูล 6.1 ข้อมูลฟรี vs ข้อมูลซื้อ 6.2 ข้อมูลดิบ vs ข้อมูลวิเคราะห์ 6.3 ข้อมูลปัจจุบัน vs ข้อมูลสถิติ

[edit] วัตถุประสงค์ของโครงการ

• เพื่อสนับสนุนและส่งเสริมให้มีการนำข้อมูลทางทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมไปใช้ประโยชน์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และประสิทธิผล เช่น การนำข้อมูลไปใช้เพื่อศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูล ที่จะนำไปสู่การวางแผน และตัดสินใจได้อยุ่งถูกต้อง แม่นยำ และทันถ่วงที
• เพื่อสร้างความตระหนักให้แก่หน่วยงานที่เป็นเจ้าของข้อมูลทางทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเห็นความสำคัญในการแบ่งปันข้อมูลใน 2 ประเด็น ดังนี้
  • แบ่งปันข้อมูลบนพื้นฐานของมาตรฐานข้อมูล ซึ่งครอบคลุมมาตรฐานใน 2 ด้านหลักๆ คือ (1) โครงสร้างข้อมูล (2) คำนิยามหรือคำจำกัดความของข้อมูล
  • แบ่งปันข้อมูลด้วยเทคโนโลยีของ Web Services

[edit] เป้าหมาย/ผลงานหลักที่คาดว่าจะได้รับ

• Environment Informatorium ที่เชื่อมโยงแหล่งข้อมูลทางทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม จากหน่วยงานต่างๆที่เกี่ยวข้อง
• Environment Informatorium API ที่สนับสนุนให้นักวิจัย หรือนักพัฒนาซอฟต์แวร์ สามารถเขียนโปรแกรมเพื่อเข้าถึงข้อมูลทางทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมผ่านทาง Environment Informatorium * Environment Informatorium Web Application ที่สนับสนุนให้บุคคลทั่วไปสามารถเข้าถึงข้อมูลทางทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในลักษณะของ one-stop service
• Environment Information Standard ที่กำหนดมาตรฐานโครงสร้างข้อมูลทางทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม รวมถึงคำจำกัดความในการสร้างข้อมูลหนึ่งๆ

[edit] ผลกระทบของโครงการ

• ผลกระทบเชิงเศรษฐศาสตร์/เชิงพาณิชย์
• ผลกระทบเชิงสังคม/สิ่งแวดล้อม
  • เอกชน/ราชการ/รัฐวิสาหกิจ/องค์กรอิสระ/สถาบันการศึกษา: นำข้อมูลไปใช้ในการวิจัยเพื่อบริหารจัดการสิ่งแวดล้อม
  • บุคคลทั่วไป: รับรู้ข้อมูลข่าวสารต่างๆที่เกี่ยวข้องกับทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ได้ในหนึ่งช่องทาง
• ผลกระทบเชิงวิชาการ/วิทยาศาสตร์
  • เอกชน/ราชการ/รัฐวิสาหกิจ/องค์กรอิสระ/สถาบันการศึกษา:

[edit] หลักการและเหตุผลที่เสนอโครงการ

[edit] ที่มา/ความสำคัญของปัญหา

ทรัพยากรธรรมชาติ (ได้แก่ น้ำ ป่าไม้ และดิน เป็นต้น) หมายถึงสิ่งที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ และมนุษย์สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้ อย่างไรก็ดี ทรัพยากรธรรมชาติสามารถถูกใช้หมดไป หรือถูกทำให้แปรสภาพได้ โดยปริมาณและสภาพของทรัพยากรธรรมชาตินั้น มีผลกระทบอย่างยิ่งต่อเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมของประเทศ ตัวอย่างเช่น .... ส่งผลให้เกิดภาวะโลกร้อน ภัยแร้ง น้ำท่วม และ/หรือแผ่นดินถล่ม เป็นต้น ทั้งนี้ตัวแปรที่สำคัญต่อการลดปริมาณ และการแปรสภาพของทรัพยากรธรรมชาติคือ "มนุษย์" เนื่องจากมนุษย์เป็นผู้บริโภคทรัพยากร โดยการมีประชากรที่มากเกินไปและไม่ตระหนักถึงคุณค่าและการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติไว้ จะทำให้ทรัพยากรลดปริมาณและเสื่อมสภาพลงได้อย่างรวดเร็ว ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม ให้ถดถอยไปในที่สุด จากปัญหาข้างต้น จึงทำให้นักวิชาการได้ให้ความสนใจที่จะทำการบริหารจัดการด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมให้ได้อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลมากที่สุด

ในการบริหารจัดการด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมให้ได้อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลนั้น จะต้องมีการวางแผนและการตัดสินใจที่ถูกต้องและแม่นยำ ซึ่งในการวางแผนและการตัดสินใจนี้มักอยู่บนพื้นฐานของผลที่ได้จากการศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูล โดยข้อมูลที่จะนำมาใช้ประกอบการศึกษาและวิเคราะห์มักเป็นข้อมูลทีมาจากหน่วยงานต่างๆ ซึ่งข้อมูลเหล่านี้จะต้องถูกจัดเตรียมให้อยู่ในสภาพที่พร้อมจะนำมาใช้ประกอบการศึกษาและวิเคราะห์ฯได้ โดยความสัมพันธ์ของกิจกรรมดังกล่าวได้แสดงใน pyramid.pdf ทั้งนี้ ในการศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูลนั้นสามารถนำเทคนิคหรือวิธีการต่างๆเข้ามาช่วยเป็นตัวขับเคลื่อน เช่น การจำลองทางคณิตศาตร์ และการสร้างเหมืองข้อมูล เป็นต้น ในขณะที่การจัดการข้อมูลนั้นจะครอบคลุมถึงการให้ได้มาซึ่งข้อมูลที่ต้องการจากแหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนการแปลงข้อมูลให้อยู่ในสภาพที่พร้อมจะนำไปใช้งาน

การมีทรัพยากรธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์ ทำให้ผลิตผลทางการเกษตรดี มีป่าไม้ มีสัตว์ป่าช่วยรักษาดุลธรรมชาติ และมีแร่ธาตุมากมาย ซึ่งส่งผลให้ประชาชนมีอาชีพ มีรายได้ มีคุณภาพ ตลอดจนสามารถนำเงินตราจากการส่งออกเข้ามาพัฒนาประเทศให้เจริญก้าวหน้ายิ่งขึ้น ตัวอย่าง: การจัดการเพื่อป้องกันการกัดเซาะทางชายฝั่งนั้น ต้องมีการวางแผนทางด้าน ..... โดยการวางแผนนี้สามารถสังเคราะห์ได้จากผลการศึกษากลไกและผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงทางชายฝั่ง ซึ่งการศึกษานี้ได้ใช้กลไกของการจำลองทางคณิตศาสตร์ และอาศัยข้อมูลจากหน่วยงานต่างๆมาเป็นตัวขับเคลื่อน เช่น ข้อมูลสภาพอากาศ จากกรมอุตุนิยมวิทยา ข้อมูลน้ำขึ้น-น้ำลงจากกรมอุทกศาสตร์ทหารเรือ เป็นต้น

อนึ่ง "การจัดเตรียมข้อมูล" ถือเป็นขั้นตอนพื้นฐานที่สนับสนุน "การศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูล" ในขณะเดียวกัน ก็ถือเป็นอุปสรรคที่สำคัญต่อ "การศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูล" ด้วย ทั้งนี้ เนื่องจาก

ในการนี้ หน่วยปฏิบัติการฯได้เล็งเห็นถึงความสำคัญของขั้นตอน "การจัดเตรียมข้อมูล" ดังนั้น จึงขอเสนอโครงการเพื่อ ......

เช่น ต้องอาศัยข้อมูลต่างๆ เช่น ในการศึกษากลไกและผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงชายฝั่ง ต้องอาศัยข้อมูลน้ำขึ้น-น้ำลงจากกรมอุทกศาสตร์ทหารเรือ ข้อมูลสภาพอากาศจากกรมอุตุนิยมวิทยา ข้อมูลตะกอนจากกรม... เป็นต้น ข้อมูลเหล่านี้ได้รับการพัฒนาขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์ที่ต่างกันจึงทำให้มีความแตกต่างกันใน ... ด้านหลักๆ คือ (1) template และ format มีความหลากหลาย มักอยู่ในสภาพที่เหมาะสม.... โดยข้อมูลเหล่านี้มักมาจาก ทั้งนี้

• ค้นหาแหล่งข้อมูล
• เมื่อพบแหล่งข้อมูลต้องทำการศึกษาวิธีเพื่อให้ได้มาซึ่งข้อมูล เช่น ศึกษา interface และ link ที่เชื่อมโยงไปยังแหล่งข้อมูล หรือศึกษาการสืบค้น
• เมื่อได้ข้อมูล ศึกษา template เพื่อให้สามารถเข้าใจข้อมูล
• แปลงข้อมูลทั้ง syntax และ semantic ให้เป็นหนึ่งเดียวกัน รวมถึงการ merge ข้อมูลเข้าเป็น file เดียวกัน
• คอย update ข้อมูลให้ทันสมัยอยู่เมือ

• ข้อมูลมีหลากหลายรูปแบบ โครงสร้าง ความหมาย

สิ่งเหล่านี้ถือเป็นอุปสรรคยิ่งต่อการวางแผน และตัดสินใจ ตลอดจนการวิจัย กล่าวคือต้องใช้เวลาค้นหาข้อมูล จัดการข้อมูลก่อนที่จะสามารถใช้ประโยชน์จากข้อมูลได้

[edit] แนวทางการแก้ปัญหา

ควรมีการพัฒนาเครืองมือหรือโครงสร้างพื้นฐานเพื่อเชื่อมโยงข้อมูลจากหน่วยงานต่างๆ

[edit] ปัญหา จากที่สำรวจไว้เบื้องต้น

• ในการศึกษากลไกและผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงชายฝั่ง ต้องการข้อมูลใน 2 รูปแบบ คือ

• ข้อมูลอยู่อย่างกระจัดกระจายตามหน่วยงานต่างๆ
• ข้อมูลถูกเผยแพร่ผ่านทาง Web Application
  • กรมอุทกศาสตร์ทหารเรือ ให้บริการ "ข้อมูลน้ำขึ้น-ลง" (1) รายวัน ตามปีงบประมาณ(ก่อนหน้า) และสถานี (2) รายชั่วโมง ในปีงบประมาณปัจจุบัน และสถานี และ (3) รายวัน ในปีงบประมาณปัจจุบัน และสถานี
    • นำเสนอข้อมูลเหล่านี้ในลักษณะของตารางข้อมูล ซึ่งมี template ที่แตกต่างกันไป รวมถึง format ที่ต่างกันด้วย เช่น .xls, .htm ทั้งนี้ต้องทราบ link ของข้อมูลด้วย เช่น http://www.navy.mi.th/hydro/pom/Pom.htm, http://www.navy.mi.th/hydro/services07.htm
    • format ของเวลามีความต่างกันในแต่ละรายงานข้อมูลที่ให้บริการ เช่น 13:00 และ 0334 สื่อถึงเวลา
    • ระดับการวัดความสูงของน้ำวัดต่างกัน เช่น คิดจากเหนือระดับน้ำลงต่ำที่สุด, คิกจากระดับน้ำทะเลปานกลาง
• ข้อมูลถูกเผยแพร่ผ่านทาง CD
  • ข้อมูลกรมอุตุนิยมวิทยา ให้บริการข้อมูลสภาพอากาศ (weather data) ซึ่งใน CD ประกอบด้วยหลายแฟ้มข้อมูล ซึ่งแยกเก็บข้อมูลตามสถานี ตามเวลา หรืออื่นๆ
    • ต้องตรวจสอบด้วยมือ เพื่อให้ทราบว่าข้อมูลที่ต้องการอยู่ในแฟ้มข้อมูลใด ซึ่งอาจมีมากกว่า 1 แฟ้มข้อมูล เนื่องจากแยกตามเวลา ซึ่งทำให้ต้องทำการ merge แฟ้มข้อมูลต่างๆ เข้าด้วยกัน

• สิ่งเหล่านี้ถือเป็นอุปสรรคต่อนักวิจัยที่ต้องการนำข้อมูลไปใช้ เพราะ
  • ใช้เวลาในการแปลงข้อมูลให้มี syntax หรือ semantic เดียวกัน
  • ต้องทำซ้ำถ้าได้ข้อมูลจากหน่วยงานนั้นๆ เพิ่มเติม
  • ชะลอการทำงาน

[edit] ข้อมูล

• ข้อมูลควรอยู่ในรูปแบบที่เป็นมาตรฐาน
  • ใครควรกำหนดมาตรฐานข้อมูล
  • เป้าหมายของการสร้างมาตรฐานข้อมูลนั้น ควรอยู่ในระดับใด เช่น ระดับห้องปฏิบัติการ ระดับประเทศ เป็นต้น
• รูปแบบของข้อมูลที่ application ต้องการ
  • XML, text file
• application ที่จะพัฒนาต่อยอดพัฒนาโดย
  • procedural language เช่น c, Fortran
  • object-oriented language เช่น C++, Java

[edit] ข้อมูลฟรี vs ข้อมูลซื้อ

• ข้อมูลฟรี
  • ในปัจจุบันส่วนใหญ่ต้องดาวน์โหลดมาจากเว็บไซด์ต่างๆ
    • ข้อมูลน้ำขึ้น-ลง สามารถดาวน์โหลดมาจากเว็บไซด์ของกรมอุทกศาตร์ทหารเรือ (www.navy.mi.th) โดยแสดงข้อมูลในลักษณะของตารางข้อมูล ซึ่งมีรูปแบบเป็น Excel หรือ Html ทั้งนี้ต้องทราบ link ในเว็บไซด์นั้นๆ เพื่อให้ได้มาซึ่งข้อมูล
    • ประเด็น
      • 1. ควรสนับสนุน และผลักดันให้หน่วยงานนั้นๆ ให้บริการข้อมูลในรูปแบบของ Web Service หรือไม่
      • 2. ช่วงแรกเราควรพัฒนา Web Crawler เพื่อดูดข้อมูล และจัดเก็บลงฐานข้อมูลหรือไม่ ถ้าใช่
        • 2.1 ควรให้บริการข้อมูลเหล่านี้แก่ผู้อื่นหรือไม่ (ผิดกฎหมายไหม?)
        • 2.2 ควรพัฒนาในรูปของ Information Service? ทั้งนี้ควรเป็นข้อมูลสะสม และต้องปรับปรุงให้ทันสมัยอยู่เสมอ ?
        • 2.3 ภาระหน้าที่จะอยู่ที่เราในการให้ได้มาซึ่งข้อมูลหนึ่งๆ ซึ่งควรมีผู้รับผิดชอบในการ run งาน และปรับปรุง Web crawler ถ้าฝั่งเจ้าของข้อมูลทำการปรับเปลี่ยน Web Interface
        • 2.4 ควรทำการผลักดันให้หน่วยงานที่เป็นเจ้าของข้อมูล ดูแลรับผิดชอบในที่สุด ต่อไป ? ทำอย่างไรให้เค้าเห็นประโยชน์ถ้ามีการนำข้อมูลไปใช้ และเค้าได้ประโยชน์อะไร?
• ข้อมูลซื้อ
  • ถ้าจำเป็นต้องซื้อข้อมูลมาจากที่อื่น เราควรสร้างระบบจัดเก็บข้อมูล (repository)
    • ประเด็น
    • 1. เค้าจะให้ข้อมูลมาในลักษณะใด เช่น ให้สิทธิ์ในการดาวน์โหลด, เรียกผ่าน Web Service ของเค้า?
    • 1. ควรพัฒนาในรูปของ Information Service? ยอมรับมาตรฐานของข้อมูลที่เค้าจัดไว้ให้?
    • 2. ควรเปิดเผยข้อมูลที่ซื้อมาให้เฉพาะผู้วิจัยร่วมเท่านั้น ?

[edit] ข้อมูลดิบ vs ข้อมูลวิเคราะห์

• ข้อมูลดิบ
  • เป็นข้อมูลที่อาจยังไม่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ทันที เช่น ข้อมูลน้ำขึ้น-ลง จากกรมอุทกศาสตร์ทหารเรือ
• ข้อมูลวิเคราะห์
  • เป็นข้อมูลที่ผ่านการวิเคราะห์เพื่อให้อยู่ในสภาพที่พร้อมจะนำไปใช้งาน เช่น
    • ข้อมูล Harmonic Analysis & Prediction of Tides สำหรับน้ำขึ้น-ลง ที่ตำแหน่งหนึ่งๆ ช่วงเวลาหนึ่งๆ และวิเคราะห์ด้วยวิธีหนึ่งๆ เช่น M2, S1, N2
      • ตัวอย่าง: M2 = 3.185 cos (28.984t - 127.24) www.math.sunysb.edu/~tony/tides/harmonic.html
  • ประเด็น
    • 1. ควรให้บริการข้อมูลที่ผ่านการวิเคราะห์ ? ทำในลักษณะ CFD Databank
    • 2. Information Service ควรเพิ่มศักยภาพในการทำงาน คือสามารถให้บริการได้ทั้งข้อมูลดิบ และข้อมูลวิเคราะห์?

[edit] ข้อมูลปัจจุบัน vs ข้อมูลสถิติ

ข้อมูล	ฟรี	ซื้อ	ข้อมูลดิบ	ข้อมูลวิเคราะห์	ข้อมูลปัจจุบัน	ข้อมูลสถิติ
....	....	....	....	....	....	....
....	....	....	....	....	....	....
....	....	....	....	....	....	....
....	....	....	....	....	....	....